English
نما آهنگ ها
رباعیات خیام
اكنون كه ز خوشدلي بجز نام نماند
يك همدم پخته جز مي خام نماند
دست طرب از ساغر مي باز مگير
امروز كه در دست بجز جام نماند!

ايكاش كه جاي آرميدن بودي
يا اين ره دور را رسيدن بودي
كاش از پي صد هزار سال از دل خاك
چون سبزه اميد بردميدن بودي!
تک آهنگ ها

حکیم عمر خیام نیشابوری | ترانه های خیام - مقدمه

شايد كمتر كتابي در دنيا مانند مجموعة ترانه هاي خيام تحسين شده، مردود و منفور بوده، تحريف شده، بهتان خورده، محكوم گرديده، حلاجي شده، شهرت عمومي و دنياگير پيدا كرده و بالاخره ناشناس مانده.

اگر همة كتاب هايي كه راجع به خيام و رباعياتش نوشته شده جمع آوري شود تشكيل كتابخانة بزرگي را خواهد داد. ولي كتاب رباعياتي كه به اسم خيام معروف است و در دسترس همه مي باشد مجموعه اي است كه عمومًا از هشتاد الي هزار و دويست رباعي كم و بيش در بر دارد؛ اما همة آن ها تقريبًا جنگ مغلوطي از افكار مختلف را تشكيل مي دهند.

حالا اگر يكي از اين نسخه هاي رباعيات را از روي تفريح ورق بزنيم و بخوانيم در آن به افكار متضاد، به مصمون هاي گوناگون و به موضوع هاي قديم و جديد بر مي خوريم؛ بطوريكه اگر يكنفر صد سال عمر كرده باشد و روزي دو مرتبه كيش و مسلك و عقيدة خود را عوض كرده باشد قادر بگفتن چنين افكاري نخواهد بود.

مضمون اين رباعيات روي فلسفه و عقايد مختلف است از قبيل : الهي، طبيعي، دهري، صوفي، خوشبيني، بدبيني، تناسخي، افيوني، بنگي، شهوت پرستي، مادي، مرتاضي، لا مذهبي، رندي و قلاشي، خدائي، وافوري . . . آيا ممكن است يكنفر اين همه مراحل و حالات مختلف را پيموده باشد و بالاخره فيلسوف و رياضي دان و منجم هم باشد؟ پس تكليف ما در مقابل اين آش در هم جوش چيست؟ اگر به شرح حال خيام در كتب قدما هم رجوع بكنيم بهمين اختلاف نظر بر مي خوريم.


اين اختلافي است كه هميشه در اطراف افكار بزرگ روي مي دهد. ولي اشتباه مهم از آنجا ناشي شده كه چنانكه بايد خيام شناخته نشده و افسانه هائي كه راجع به او شايع كرده اند اين اشكال را در انتخاب رباعيات او توليد كرده است.

در اينجا ما نمي خواهيم به شرح زندگي خيام بپردازيم و يا حدسيات و گفته هاي ديگران را راجع به او تكرار بكنيم . چون صفحات اين كتاب خيلي محدود است. اساس كتاب ما روي يك مشت رباعي فلسفي قرار گرفته است كه به اسم خيام، همان منجم و رياضي دان بزرگ مشهور است و يا به خطا به او نسبت مي دهند. اما چيزي كه انكار ناپذير است، اين رباعيات فلسفي در حدود قرن پنج و شش هجري به زبان فارسي گفته شده…

این بود بخشهای ابتدائی کتاب «ترانه ‏های خیام» اثر جاودانی «صادق هدایت»
 

دانلود

> بازگشت

خبرنامه
كتاب شناسي



تحلیل شخصیت خیام
پدیدآورنده: محمد تقی جعفری تبریزی
ناشر: تهران، کیهان - 1364
تعداد صفحه: 365
ادامه
خیام پژوهان

ادوارد فیتزجرالد